Tesla CEO’su Elon Musk, direksiyonu ve pedalları bulunmayan, otonom sürüş için tasarlanmış bir Model Y sürümünü üretmeyi planladıklarını açıkladı. Şirketin bugüne kadarki direksiyonsuz araç planı ağırlıklı olarak iki kişilik Cybercab üzerine kuruluydu. Yeni Model Y fikri bu yaklaşımı daha büyük yolcu gruplarını kapsayacak biçimde genişletiyor.
Musk açıklamayı New York Times tarafından düzenlenen DealBook Summit etkinliğinde yaptığı konuşmada duyurdu. Direksiyonsuz Model Y, Cybercab’den farklı olarak daha fazla yolcu taşıyabilecek; kalabalık ailelerin ya da grup hâlinde seyahat edenlerin ihtiyaçlarına yanıt vermeyi hedefleyecek. Musk, altı veya yedi kişilik yolculuklar için daha geniş bir otonom araca ihtiyaç olduğunu belirtti.
Şirket aracın üretim takvimi, fiyatı, satış yöntemi veya kullanım alanı hakkında henüz ayrıntı paylaşmadı. Bu nedenle direksiyonsuz Model Y, şu aşamada kesinleşmiş bir satış takviminden çok Musk’ın duyurduğu bir ürün planı olarak duruyor.

Cybercab’in Ardından Daha Geniş Bir Araç
Musk, iki kişilik Cybercab’in yolcu taşımacılığındaki kullanım alanının geniş olacağını savunuyor. Ona göre Cybercab, toplam yolcu kilometrelerinin yaklaşık yüzde 90’ını karşılayabilir. Geriye kalan bölümde ise ikiden fazla yolcu için daha fazla koltuğa ihtiyaç duyuluyor. Direksiyonsuz Model Y bu kapasite açığını kapatmak üzere düşünülüyor.
Bu oran Musk’ın değerlendirmesini yansıtıyor; Tesla’nın gerçek kullanım verilerine dayanan ayrıntılı bir analiz veya hesaplama yöntemi açıklanmış değil. Yine de ürün yaklaşımındaki temel ayrım net: Cybercab kısa ve çoğunlukla az yolculu yolculuklara odaklanırken, daha büyük Model Y sürümü aileler ve kalabalık gruplar için tasarlanabilir.
Aracın kaç koltukla sunulacağı da kesinleşmedi. Musk’ın altı ya da yedi kişilik gruplardan söz etmesi, kapasite hedefinin henüz nihai ürün özellikleri olarak doğrulanmadığı anlamına geliyor.
Mevcut Filodaki Model Y’lerden Farkı
Tesla, mevcut otonom sürüş filosunda Model Y araçlarını zaten kullanıyor. Ancak bu araçlarda direksiyon ve pedallar bulunuyor. Musk’ın sözünü ettiği yeni sürümde bu kontrollerin fabrikada hiç takılmaması veya üretim sürecinde araçtan çıkarılması bekleniyor.
Bu fark, sıradan bir Model Y’ye yazılım güncellemesi yüklemekten daha kapsamlı bir tasarım ve üretim değişikliğine işaret ediyor. Direksiyon ve pedalların bulunmaması, kullanımın gelişmiş otonom sürüş sistemlerine ve bu sistemlerin çalışmasına izin verilen bölgelere bağlı olacağı anlamına geliyor.
Direksiyonsuz bir modelin gündeme gelmesi, şirketin mevcut Model Y’yi üretimden kaldıracağı anlamına gelmiyor. InsideEVs’in aktardığına göre direksiyonlu Model Y siparişleri öngörülebilir gelecekte alınmaya devam edecek. Dolayısıyla otonom sürümün, geleneksel Model Y’nin yerine geçmekten çok ürün gamına ayrı bir seçenek olarak eklenmesi bekleniyor.

Kimlere Sunulacağı Belirsiz
Bu seçeneğin kimlere sunulacağı henüz netleşmedi. Araç yalnızca Tesla’nın kendi robotaksi filosunda kullanılabilir veya belirli koşullarla bireysel müşterilere de satılabilir. Şirket, aracın müşterilere nasıl teslim edileceğini ya da hangi yasal ve operasyonel sınırlamalara tabi olacağını açıklamış değil.
Üretim tarihi, satış fiyatı ve bireysel kullanıma ilişkin kararlar da paylaşılmadı. Araçla ilgili daha somut bilgi için Tesla’nın üretim, güvenlik ve kullanım koşullarına ilişkin resmî açıklamalarının beklenmesi gerekiyor.
Cybercab’in Fiyatı ve Kullanım Koşulları
Cybercab içinse şirketin paylaştığı bilgiler daha somut. Tesla, seçili müşterilerden 29.990 dolarlık fiyatla sipariş almaya başladı. Bununla birlikte aracın hareket edebilmesi için ayda 300 dolarlık otonom sürüş aboneliğinin zorunlu olduğu belirtiliyor. Bu koşul, satın alma bedelinin yanı sıra düzenli bir kullanım maliyeti de doğuruyor.
Cybercab’in nerelerde kullanılabileceği konusunda da sınırlamalar bulunuyor. Otonom araçların erişebileceği bölgeler, yürürlükteki düzenlemelere ve Tesla’nın hizmet kapsamına bağlı olabilir. Bu nedenle açıklanan fiyat, aracın her yerde ve koşulsuz biçimde kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Direksiyonsuz Model Y için de benzer bir abonelik veya hizmet modeli uygulanıp uygulanmayacağı bilinmiyor.
Olası bir abonelik zorunluluğu, aracın hedef kitlesini de etkileyebilir. Aylık sabit ödeme, yoğun kullanım yapan filo işletmecileri için farklı; aracı kişisel amaçlarla kullanan aileler için farklı bir maliyet hesabı yaratır. Yeni Model Y’nin bireylere mi, şirketlere mi, yoksa yalnızca kendi robotaksi ağına mı tahsis edileceği açıklanmadığından, bu modelin ekonomik açıdan kimler için uygun olacağı da şimdilik net değil.
Direksiyonsuz Araç Fikrinin Geçmişi
Musk’ın direksiyonsuz Model Y düşüncesi yeni değil. Musk, 2019’da direksiyonun kaldırılma olasılığının yüzde 100 olduğunu ve tüketicilerin böyle bir aracı talep edeceğini söylemişti. Bu açıklama, şirketin uzun vadede tamamen otonom araçlara geçme hedefini daha önce de gündeme getirdiğini gösteriyor; ancak o dönemde bu hedefin ne zaman ve hangi araçla gerçekleştirileceği belli değildi.
The Wall Street Journal muhabiri Tim Higgins’in 2021’de yayımlanan kitabında da Model Y’nin direksiyonsuz tasarlanması isteğine ilişkin bir iddia yer aldı. Kitaba göre Musk, Model Y’de direksiyon bulunmamasını istemiş, mühendisler ise direksiyonlu sürümü onun bilgisi dışında geliştirmişti. Bu anlatım, kitapta aktarılan bir iddia niteliğinde; Tesla’nın üretim kararlarına ilişkin resmî bir şirket açıklaması olarak değerlendirilmemeli.
Altı Kişilik Model Y L ile Karşılaştırma
Tesla’nın kalabalık yolculara yönelik mevcut seçeneklerinden biri, altı kişilik Model Y L. Bu model, daha fazla koltuk ihtiyacına geleneksel bir araç düzeniyle yanıt veriyor. Musk’ın sözünü ettiği direksiyonsuz Model Y ise benzer yolcu kapasitesini otonom sürüş yaklaşımıyla birleştirmeyi amaçlayabilir.
İki aracın aynı pazarlarda sunulup sunulmayacağı veya otonom modelin Model Y L’den nasıl ayrılacağı henüz açıklanmadı. Reuters’ın aktardığına göre Musk, Model Y’nin direksiyonsuz sürümüne ilişkin planı DealBook Summit’teki konuşmasında gündeme getirdi.
Şu aşamada ortada kesinleşmiş bir üretim takvimi bulunmuyor. Direksiyonsuz Model Y için fiyat, satış yöntemi ve kullanım koşulları açıklanana kadar ürün, Musk’ın duyurduğu bir plan olarak kalıyor.





