Dünya ekonomisinin ve teknolojinin en büyük aktörleri, bugün Yeni Delhi‘de Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin ev sahipliğinde bir araya geldi. “Herkes İçin Refah, Herkes İçin Mutluluk” (Sarvajana Hitaya, Sarvajana Sukhaya) temasıyla düzenlenen zirve, küresel güneyin ev sahipliği yaptığı ilk büyük ölçekli yapay zeka buluşması olma özelliğini taşıyor.
1. Dev Katılım: Teknoloji ve Politikanın Kalbi Burada Atıyor
Zirveye katılan isimler, etkinliğin önemini kanıtlar nitelikte. Bharat Mandapam’da bugün şu isimler sahnede veya ikili görüşmelerdeydi:
- Sundar Pichai (Google): Hindistan kökenli CEO, yapay zekanın yerel dillerde (Hintçe, Bengalce vb.) nasıl bir devrim yaratacağını anlattı.
- Sam Altman (OpenAI): Yapay genel zekaya (AGI) giden yolda “güvenlik” ve “hesap verebilirlik” üzerine kritik bir konuşma yaptı.
- Brad Smith (Microsoft): AI altyapısı için Hindistan’a yapılacak yeni milyar dolarlık yatırımları müjdeledi.
- Dünya Liderleri: Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva gibi 20’den fazla devlet başkanı, zirvenin “diplomatik” ayağını oluşturuyor.
- Türkiye Temsili: Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye’nin yapay zeka stratejisi ve “milli model” hedefleriyle zirvede yer alıyor.
2. “Üç Sutra” ve “Yedi Çakra” Modeli
Hindistan, bu zirveyi sadece teknik sunumlarla değil, felsefi bir derinlikle kurgulamış. Zirvenin tüm stratejisi üç ana sütun (Sutra) üzerine kurulu:
- İnsan (People): Yapay zekanın insan onuruna ve kültürel çeşitliliğe saygılı olması.
- Gezegen (Planet): AI işlemcilerinin tükettiği devasa enerjinin çevreye etkisini azaltmak ve iklim kriziyle mücadelede AI kullanmak.
- İlerleme (Progress): Yapay zekanın sadece zengin ülkeler değil, tüm dünya için ekonomik kalkınma sağlaması.
Bu sütunlar; Güvenli AI, İnovasyon, Sağlıkta AI ve Dijital Kapsayıcılık gibi “Yedi Çakra” (tematik alan) altında detaylandırılıyor.
3. “İş Kaybı” Korkusuna Yeni Bakış: “İşler Ölmüyor, Bölünüyor”
Zirvenin ilk günündeki en çarpıcı oturumlardan biri istihdam üzerineydi. Microsoft Hindistan Başkanı Puneet Chandok’un şu sözleri güne damga vurdu: “AI işleri öldürmeyecek, işleri parçalarına ayıracak (unbundle).”
- Analiz: Zirvedeki genel kanı; rutin işlerin otomasyona geçeceği ancak yaratıcılık, strateji ve empati gerektiren alanlarda insan-makine iş birliğinin yeni meslekler yaratacağı yönünde.
4. Teknik Altyapı ve Güvenlik: AI ile Korunan AI Zirvesi
Bharat Mandapam’daki güvenlik önlemleri de bir teknoloji harikası.
- AI Destekli Güvenlik: 10.000’den fazla personel görev yaparken, 350’den fazla AI özellikli kamera ve anti-drone sistemleri Bharat Mandapam çevresinde kuş uçurtmuyor.
- Siber Güvenlik: Zirve alanı, kuantum sonrası şifreleme yöntemleriyle korunan özel bir ağ (network) üzerinden dijital iletişimi sağlıyor.
5. Türkiye’nin Rolü ve Yerli Yapay Zeka Hamlesi
Bakan Mehmet Fatih Kacır, zirve marjında yaptığı görüşmelerde Türkiye’nin “TUA-AI” ve savunma sanayiindeki AI uygulamalarına dikkat çekti. Türkiye, özellikle Türkçe dil modellerinin geliştirilmesi ve veri egemenliği konularında küresel iş birlikleri arıyor.
Neden Önemli?
Bu zirve, 2024 Seul ve 2025 Paris zirvelerinden sonra “eylem planına” geçilen ilk buluşma. Alınacak kararlar, 2027 yılına kadar küresel yapay zeka regülasyonlarının (kurallarının) temelini oluşturacak.
Teknoysi Editör Notu: Yapay zeka artık bir ‘teknoloji trendi’ olmaktan çıkıp, devletlerin egemenlik meselesi haline geldi. Yeni Delhi’den gelecek her haber, yarın kullanacağımız telefonun özelliğinden, yapacağımız işin niteliğine kadar her şeyi etkileyecek.
